Lezingen en studiedagen

Aanbod van lezingen en studiedagen

Een overzicht van de aangeboden onderwerpen, maar eerst kort over de presentatie zelf                         

Voor elk gelegenheid kan de voorstelling natuurlijk aangepast worden aan het verlangen van de organisatoren

De manier van presenteren van de lezingen

Vooraf: Wat ik ga vertellen

Wie ik ben om dat verhaal te vertellen: ik vertel één en ander over mijn opleiding en ervaring van waaruit ik dit verhaal vertel: aandacht voor het geheim verhaal van elke unieke mens samen met zijn liefste omgevers.

Hoe ik dat verhaal vertel: niet hoe het moet, niet als pedagoog maar als een poging om de toehoorders zichzelf beter te laten begrijpen

Aan wie ik dat verhaal vertel: iedereen van de toehoorders heeft zijn persoonlijk levensverhaal en zijn persoonlijke visie op het thema(10 minuten)

Het verhaal over het thema(80 minuten)

Naeenpauze (20 minuten)

vraag en antwoord of naar keuze nog een vervolg op het verhaal(30 minuten)

Om te eindigen met een wens naar het publiek toe(Totaal 2uur en 20 minuten)

De voorwaarden voor deze spreekbeurten zijn telkens per aanvraag bespreekbaar.

De richtprijs is 250 euro’s per voor of namiddag of per avond en 0.30 euro’s/ Km verplaatsingsonkosten

Een publiceerbare en kopieerbare tekst van de lezing kan bekomen worden voor 100 €

 De aangeboden onderwerpen situeren zich rond volgende thema’s:

 Gezond leven is leven met gezond verstand (veel gevraagd!)Een geïntegreerd “gezondheid’s denken”

+ De veranderingen in het “gezondheid’s denken” in de laatste decennia, een kritische kijk!

+ De veranderingen in gezond leven doorheen de levensloop

+ De veranderingen in de gezondheidszorg

+ Wat als je hulp nodig hebt. Waar let je best op!

 Gezond leven en de normale levenscrisissen in de menselijke levensloop (meest gevraagd)

+ In de door te maken normale levenscrisissen doorheen de menselijke levensloop zit men met zijn lichaam, met zijn ziel, met zijn “liefste omgevers” en met zijn zingeving overhoop.

+ Wat is een normale levenscrisis? Het is een moment van keuzes maken, veranderen en loslaten, met risico’s maar ook met kansen op een beter en een aan de levensfase aangepast leven

+ Een overzicht van de normale levenscrisissen

– in de individuele levensloop: van conceptie tot gezond sterven

– in het gezin waarin men geboren wordt en in het zelf gemaakt gezin: van vrije vrijerstijd     tot terug alleen leven

– in de sociale groepen waar we deel van uit maken: in zijn beroepscarrière, dorpsgemeenschap en hobby club

– en de bijkomende toevallige levenscrisissen (erge, ogenschijnlijk onbelangrijke en ook positieve levensgebeurtenissen

+ Als je niet oppast is de hulpverlening vaak een geriskeerde   aangelegenheid

De postmoderne visie op het gezondheid’s denken en de gezondheidszorg

+ In de postmoderne tijd kan alles en mag alles maar je moet het zelf uitzoeken hoe je uw leven zult leven. De absolute prioriteit

van de zorg voor het lichaam is vaak ziekmakend!

+ Het belang van het gezin of een goede thuis (welke vorm van samenleven ook)

+ Het denken in termen van gezonde levensstijl blijft vaak steken in het voorkomen van ziektes in plaats van zinnig en gezond te   leven!

+ Gezond leven is vooral zinnig leven en dat kan men ook met een kapot lichaam, met psychische trauma’s, met minder sociale en

relationele vaardigheden

Gezond leven is zinvol leven

– Veranderingen in het denken over gezond leven en het verband met zinvol leven

– Wat kan zinvol leven zijn!?

– Zinvol leven en de samenhang met hoopvolheid of hopeloosheid en depressief zijn

– De veranderlijkheid van zinvol leven doorheen de levensloop

– Hulpverlening en zinvol leven

De hulpverlening door huisartsen of gezinsartsen, psychologen, verpleegkundigen, kinesisten, sociaalwerkers en vooral door de verschillende soorten psychotherapeuten 

+ Wat betekent het wanneer men van helpen van mensen zijn beroep maakt?

– Een visie op professionele hulpverlening waarbij de mens als persoon prioritair is en niet zijn lichaam

– Vier basiskwaliteiten van een hulpverleningsrelatie

– Een geïntegreerde gezondheidszorg en haar vier invalshoeken

– Wat kunnen we leren vanuit de psychotherapie over het helpen van mensen in het algemeen

– Een kort woord over het ontstaan van het samenwerkingsakkoord tussen hulpverlener en patiënt (indicatiestelling)

Gezondheidsopvoeding op school, opvoeding tot relatie bekwaamheid, tot zinnig seksueel leven

Alles kan en alles mag, nieuwe visie op opvoeding

– De crisis van de Puberteit en Adolescentie

– Waarover gaat het in een goed relatieleven (kwaliteiten van een relatie)

– Een goed intiem seksleven (kwaliteiten van intieme seksualiteit)

– De context voor een goed relatieleven en seksleven: een veilige thuis, een bezielende school, een zinnig sociaal bezig zijn. Het voornaamste is wellicht op één of andere mannier zin geven aan zijn leven: zin voor waarden, er een éénheid of richting in krijgen en er smaak in vinden.

Verliesverwerking en rouw bij dood, bij scheiding en bij trauma verwerking

– Het leven is niet anders dan binden en loslaten

– Het rouwen in zijn verschillende fasen

– Wat als je hulp nodig hebt

Een verhaal over hoopvolheid om iets te vertellen over de depressieve mens

-Over het begrijpen van depressief zijn en hoopvolheid

-Enkele metaforen over depressief zijn

-Het depressief zijn en het belang van het persoonlijke en familiale geheime verhaal(en)

-De normaliteit van het depressief zijn in samenhang met het loslaten in de normale levens crisissen doorheen de levensloop (met een overzicht van deze crisissen)

-Het helpen en de professionele hulpverlening voor de depressieve mens

-Hoopvolheid kan men bewerken! Of “de psychologie van de hoop”

Seksueel gezond leven, seksueel anders georiënteerd zijn, transseksualiteit en seksuele problemen

– alles kan en mag, maar wat dan?

– de verschillend aspecten in menselijke seksualiteit en “omgangsleven”

– seksualiteit als een mens opbouwend gegeven in de “geslachtelijkheid”

– wat is intieme seksualiteit?

– het kind als het gezonde kleine “pervertje”

– ook de volwassene blijft begiftigd of vergiftigd met een veelheid van vormen van seksualiteit

– heteroseksualiteit, transseksualiteit, anders georiënteerd wordt men doorheen de levensloop?

-sekstherapie of psychotherapie?

Relatie en intieme seksualiteit, velen hebben het anders gedroomd

– seksualiteit in samenhang met gezond leven

-intieme seksualiteit in samenhang met de kwaliteiten van de relatie in het algemeen

– veranderingen in het leven en de veranderingen in seksualiteit

-lichamelijke, psychische, sociale en zingeving problemen en seksualiteit

-sekstherapie of psychotherapie wanneer er seksuele problemen zijn?

  Gezond leven als puber en doorheen de crisis van de puberteit    

“Gelukkig de pubers die ouders hebben die zich laten heropvoeden”

– de veranderde situatie voor de jongeren in de postmoderne tijd

– de “crisis” van puberteit en de vier basis kwaliteiten van een relatie met een puber  

– het gezin en de jonge pubers

– wat als men hulp nodig heeft, individuele of gezinstherapie?

 De nieuwe adolescent

Gelukkig de jongvolwassene die een gezin heeft dat zo veilig is dat hij kan weggaan”

– de nieuwe adolescent in een zo veranderde leefwereld:

alles kan en alle samenlevingsvormen zijn toegelaten, men moet het zelf uitzoeken

– de “crisis” van de jongvolwassenheid

-de vier belangrijkste eigenschappen van het relatieleven van een jongvolwassene

+ de verworven autonomie

+ het “weten en aanvoelen” hoever men kan gaan in het afleggen van zijn sociaalmasker

+ de levensdroom en het levensplan heeft hopelijk a enige stevigheid gekregen

+ de intieme seksualiteit met zichzelf en met een partner wordt geoefend

– De ouders komen ook in een nieuwe levensfase, wat nu?

– wat als er hulp nodig is, individuele of gezinstherapie?

De witte broods crisis van het trouwen of gaan samenwonen al of niet geritualiseerd

– Een verhaal van loslaten en binden in een gemeenschappelijk huis dat men tot zijn thuis probeert te maken, van crisis gesproken!

– De vier grote opdrachten van deze nieuwe levensfase

+ Er wordt uitgezocht hoe de macht en het aanleunen verdeeld wordt

+ Hoever kunnen de partners gaan in het afleggen van hun sociaal masker

+ Plannen van de gezamenlijke toekomst van twee mensen die uit een ander gezin komen, met andere dromen leven en andere verwachtingen koesteren

+ Seksuele intimiteit realiseren en men is zo anders en verschillend

– Scholing in een voorbereidende huwelijksschool of in een relatiecentrum? Helpt individuele begeleiding en of relatietherapie?

De expansie crisis van de dertigers, het koppel kijkt vooral vooruit

– Een verhaal over samen leven dat goed gaat of slecht gaat maar men verlangt naar   verandering: er zijn nog zoveel andere

dingen te beleven!

– De vier grote opdrachten zijn aan herziening en verandering toe, alles kan beter!

– Wordt de relatie beter of scheiden we, kinderen of niet, nieuw werk….

– relatietherapie of individuele begeleiding of beide?

De authenticiteitcrisis van de veertigers, begin van de sandwich leeftijd, zorg voor ouders en zorg voor kinderen of      noemt het de levensmiddag: het koppel kijkt achteruit en vooruit

– Een verhaal over eerlijkheid en de balans opmaken

– De vier grote opdrachten worden getoetst op hun echtheid

– Psychotherapie als een grondige revisie kan wenselijk of noodzakelijk worden

De middelbareleeftijdscrisis van de vijftigers

Nu zijn we zeker in de helft van ons leven en opnieuw kijken we achteruit en vooruit,

Hopelijk is het een nieuwe start voor een nog steeds stijgende levenslijn

– Het nest loopt leeg

– Opnieuw met twee en met andere of veranderende levensdoelen

– Kiezen voor   + opnieuw met twee en nog beter samenleven

+ als broer en zus samenblijven

+ het ruziënde koppel worden: alle tekorten van het leven worden zijn of haar schuld

+ of men is aan scheiden toe

Hulp is soms gewenst

Pensionering, de crisis van ons leven, kan het niet anders?!. Ouder worden als stijgende levenslijn!

Het hangt er van af hoe je het bekijkt.

“Mogen wij a.u.b. nog meespelen op onze manier, met onze wijsheid?!

Een andere kijk op leven en werken op latere leeftijd

Gezond sterven, euthanasie en zelfdoding

+ Gezond leven is iets dat de mens zelf doet, gezond sterven is ook een act van de mens zelf en liefst niet per ongeluk     doodgaan

+ Hopelijk kan en mag de mens zijn normale en gezonde levenscrisis van het sterven meemaken en dit samen met zijn liefste omgevers. Hij zal dan samen met hen de rouw van zijn eigen sterven doormaken!

+ Op sterven rust nog altijd een taboe maar dit betekent veel meer dan er niet kunnen over praten. Taboe heeft een maatschappij structurerende functie!

+ Het theologisch denken waarbij men pleit om de natuur zijn gang te laten gaan is grote onzin. De natuur moet vermenselijkt worden anders kan hij beestig te keer gaan en kan de mens onwaardig creperen, vandaar palliatieve zorg en euthanasie

+ Ook bij euthanasie (het goede sterven) moet het sterven in de handen van de mens zelf gelegd worden en niet in de handen van de dokters. Soms moeten zij helpen en naast palliatieve zorg ook de mens helpen te sterven als therapeuten:dwz dienaars (Griekse betekenis van het woord therapeut)

 Gezond leven met een (chronische)-ziekte of visuele, fysische, psychische handicap of met slecht nieuws , met  brandwonden, getraumatiseerd ….met de ziekte van Steinert, met ALS, als slechtziende of blinde.. .

– gezond (seks)leven met pijn, gezond leven ook als men moe is, als men een beetje kapot is

– anders kijken naar gezond leven is de uitdaging

– de crisis van het trauma of de slechte boodschap

– de crisis van een opname in een ziekenhuis

– de risico’s bij de begeleiding door professionelen, door de “liefste omgevers” en door de “goei gemeente”

– de nieuwe rage van “het post traumatisch stress syndroom”, en wat met “debriefing”

– voorstelling van mijn praktische mannier van werken met deze mensen.

Over wonen en de filosofie en psychologie van het wonen

– wat betekent het van een huis een thuis maken?

– de kwaliteiten van het samen leven in een huis

– de huiselijke sfeer en de binnenwereld van het huis

– de omgeving van het huis en de buitenwereld

Gezinsleven en relatieleven onder al zijn vormen: kwaliteiten van het samenleven van mensen

– de verscheidenheid in de samenlevingsvormen van de huidige tijd

– de belangrijkste kwaliteiten van het samen leven

– de veranderingen in het samenleven doorheen de levensloop

– wat als je hulp nodig hebt

“Seksualiteit in de veranderende maatschappij” 

Erotiek en geïntegreerde intieme seksualiteit tegenover de pornografie in de mediawereld.

 Drs. Fons Verhoelst, Klinisch en Gezondheidspsycholoog, Seksuoloog, Filosoof en  Psychoanalytisch Psychotherapeut   www.verhoelst.com                  8-10-2005

Vooraf: een woordje geschiedenis over seksualiteit en erotiek. Het is van alle tijden!

1° De huidige maatschappij gaat anders om met seksualiteit. Er wordt veel over gesproken en veel wordt getoond; veel wordt getolereerd en veel wordt met kracht opgedrongen, weinig wordt er bloot gegeven over de eigen seksualiteit! 

2° Seksuele identiteit is de grondstructuur voor sociaal leven: de mens zal zich geleidelijk aan profileren als man of als vrouw, als hetero of homo of als transseksueel. Als je sociaal ten volle wilt mee spelen moet je kiezen doorheen je levensloop: wie ben ik

3° Seksualiteit gaat over heel de mens: het is per definitie relationeel, met jezelf of met een andere of met anderen. De verschillende facetten van de relationele seksualiteit.

4° Erotiek roept ook zijn tegenbeeld op in de destructie: eros en tanatos, de mens is in zijn seksueel bezig zijn gericht op het zichzelf bevestigen om dan te  fusioneren en op te gaan in de andere. Het kan ook leiden tot destructie van de andere en uiteindelijk tot de destructie van zichzelf in de perversie! 

5° Seksualiteit en intiem privé leven wordt vaak gemaakt tot iets van het publieke leven. De media in het algemeen en “big –brother” toestanden in het bijzonder maken van seksualiteit, dat per definitie intiem en privé is tot een publiek gebeuren.

6° Pornografie als uit de hand gelopen erotiek en sensualiteit. Deelfacetten worden uit hun context gehaald! Zien en tonen is een deel van het seksuele spelen. Vaak wordt het tonen gemanipuleerd met de camera stand als prototype.

7° Seksualiteit en erotiek onder al zijn vormen: verschillende deelfacetten komen sterk op de voorgrond te staan en worden soms dwangmatig uitgeleefd en afgesplitst van dat wat liefst een “lief geheel” zou blijven in het complexe samenspelen van de mensen in de aller intiemste sferen

8° De ontwikkeling van onze kinderen en de erotiek in de media,boeken, tijdschriften, film, video, internet…. De veranderende seksualiteit doorheen de menselijke levensloop. De veranderende maatschappelijke evolutie waar een paar honderd jaar geleden de kinderen tot kinderen werden gemaakt en waar ze nu als kinderen in de volwassen wereld worden gedropt. En ze doen het nog goed ook!

9° Een  woord over hulpverlening, medicatie, sekstherapie, psychotherapie, opvoeding en naast de soms waardevolle prostitutie ook “seksueel helpen” voor “gehandicapten” want ook dat is een aanbod!

Tot slot een woord over aan te bevelen erotische literatuur, films, TV programma’s, websites, ….

Gezond en zinvol ouder worden (ouder worden als stijgende levenslijn!

(pensionering is vorm van segregatie, verbijzondering en uitsluiting van de ouder wordende mens)

– ouder worden in de postmoderne tijd

– de crisis van de middelbare leeftijd met zijn veranderingen op lichamelijk, psychisch, sociaal en zingeving niveau

– het relatie leven en seks leven bij de ouder wordende mens: seksualiteit en intimiteit kan beter worden maar wel anders dan toen we jong waren

– welke zijn de contexten die maken dat ouder worden een stijgende levenslijn kan worden?

– wat met ziektes, psychische trauma’s, sociaal anders leven en “er nog zin in hebben”

of:   Gezond en zinvol ouder worden:

– Het ouder worden als stijgende levenslijn!

– Ouder worden in de postmoderne tijd, of veranderingen in het denken over ouder worden

– De normale levenscrisis van de middelbare leeftijd met zijn veranderingen op lichamelijk, psychisch, sociaal en   zingeving niveau. Wat met de pensionering?

– Het relatie leven en seks leven bij de ouder wordende mens: seksualiteit en intimiteit kan beter worden maar wel anders dan toen we jong waren

– Welke zijn de contexten die maken dat ouder worden een stijgende levenslijn kan worden?

+ heel het persoonlijk levensverhaal speelt daar een grote rol in

+ het gezond leven op alle vlakken, lichamelijk, psychisch, sociaal maar vooral qua zin

+ de huidige leefsituatie en vooral wie zijn de “liefste omgevers”

+ heb ik het perspectief van gezond te kunnen sterven en niet te moet creperen

– Hoe u laten helpen bij ziektes, psychische trauma’s, sociaal anders leven en zingeving?

– Tot slot een wens

 

Omgaan met angst, met stress, met verdriet, met agressie, met intimiteit met eten, slapen, seks, passie …  of  

over “het spreken van het lichaam”

of hoe alle organen en alle functies tekenen kunnen geven van angst, stress, verdriet, agressie,…

De eerste taal die we spreken is de lichaamstaal, hieruit ontstaat dan de spreektaal!

Hoe kan psychotherapie helpen om deze emoties woorden te geven?

Wat doen de psychofarmaca en antidepressiva dan?

Wat is angst eigenlijk?

 

Ontwikkelingen in de gezondheidszorg met de klemtoon op de thuiszorg

zeven evolutielijnen in de gezondheidszorg

– van de Griekse vochtenleer, over bezetenheid, over ziektes naar een geïntegreerd denken

– van lichamelijke, over psychische en over sociale verklaringspogingen naar begrijpen

– van een benadering die iedereen als een te gehoorzamen volwassene bekeek, over opsplitsing in leeftijd categorieën naar de aanpak van het systeem

– van verwijdering uit zijn leefwereld naar het beste therapeutisch milieu: een zorgende thuis

– van volkse benadering over extreem technische benadering naar een humane aanpak

– van een individualistisch bezig zijn met mensen naar een sociale benadering

– de meest wezenlijke verandering is het optimaliseren van de eigen maar gedeelde verantwoordelijkheid samen met zijn hulpverleners maar vooral samen met zijn liefste omgevers voor zijn leven in het algemeen en voor zijn gezondheid in het bijzonder

 

       Psychotherapie (Psychoanalyse, Client-centered therapie, Gedragstherapie, Systeemtherapie, Gestalttherapie)

        – het verschil tussen psychiatrie, psychologie en psychotherapie

de eigenheid van de verschillende psychotherapierichtingen

– welke hulpverleningsvorm kiezen wanneer men in de problemen zit

(met video indien gewenst)

Waarden, levensstijl en erotiek op TV, in film en beeldcultuur: Eros en Tanatos, bestaat zoiets als sublimatie? Wat

 met pornografie en praten over of tonen van seksualiteit En wat als de kinderen meekijken of zonder dat je er bij bent

“alles” zien of soms meer weten dan wij?

Open en oprecht in gevoelens

De veranderingen in het denken over gezondheid en de aandacht voor het gevoelsleven

– 50 jaar geleden mocht je uw gevoelens niet tonen, nu moet je!

Alles kan en alles mag, ook uw gevoelens uiten in het publiek

– Het belang van een gevoelsmatig bevredigend relatie en gezinsleven voor de gezondheid

– Gezondheid en gezonde levensstijl met zijn nieuwe geboden en verboden.

– De essentie van gezond leven is zin vinden in dit bestaan

+ u laten aanspreken door waarden

+ er een zin en richting of éénheid in vinden

+ er zin en goesting en smaak in vinden

Het belang van ieders geheimverhaal en de invloed op het uiten van gevoelens

De vertelbare mooie en goede geschiedenis

De bijna onverteerbare slechte geschiedenis

Mensen zijn altijd uniek en zo verschillend in het uiten van hun gevoelens

Een illustratie met de persoonlijkheidsvragenlijst MMPI

Uiten van de gevoelens en de taal en het probleem van de psychosomatiek

De lichaamstaal als de eerste en meest primitieve taal

Het spreken  en zijn ontwikkeling

Het taboe als het onuitspreekbare en niet alleen de zaken waar men niet over praat

De vier basis dimensies van een relatie en openheid en oprechtheid in gevoelens,

+ autonomie en macht en het basis gevoel gehoord en gezien te worden, hoor ik er bij? Kan ik aanleunen?

+ het sociale maskeren het uiten van de innerlijke wereld en gevoelens, kan ik mij tonen?

Naar de buitenwereld toe draag je best een sociaal masker,

Naar de partner, kinderen, ouders toe kan men zijn sociaal masker afleggen maar ook niet te verregaand,

Naar vriend en vriendin toe zul je best inschatten hoever je kunt gaan in het tonen van je ware gevoelens

+ het dromen en plannen maken, de stemming! Is er toekomst?

+ intieme seksualiteit en de meest intense uiting van gevoelens! Is de éénheid te bereiken?

De veranderlijkheid in het uiten van zijn gevoelens doorheen de levensloop

Gehechtheid is de basis van in de kindertijd om oprecht en eenduidig met zijn gevoelens om te gaan en deze te uiten in het samenleven met mensen

De ontwikkeling van de gevoelens en het uiten van gevoelens doorheen de normale levenscrisissen

Enkele voorbeelden van grote en intense gevoelens en toevallige levenscrisissen

Trauma’s met eventueel een post traumatisch stress syndroom met alle gevolgen van dien.

PTSS confrontatie met de dreigende dood en uitschakeling van alle verdedigingssystemen

Rouw en verliesverwerking bij scheiding en dood

Verliefdheid en passie

Wat als je hulp nodig hebt?  Helpt medicatie of is het toch beter psychotherapeutisch aan het werk te gaan wanneer      men met zijn

gevoelswereld overhoop zit en zelfs geblokkeerd zit.

“Open en oprecht in gevoelens” heeft vaak te maken met depressief zijn of een andere verstoring van de mens in zijn verhaal.      

Een revisie van zijn levensverhaal kan wellicht helpen! Of is de client-centered therapie, die zich expliciet richt op het ontsluieren van de gevoelswereld de ideale therapie?

Nota: de ZKM De zelf confrontatie methode, het waarden zelfonderzoek met de 12 positieve en 12 negatieve gevoelens en al hun samenhangen.

Psychotherapie en het geheimverhaal van mens en gemeenschap  of Crisis en het geheimverhaal van de patiënt

Het geheim verhaal van de mens en van de mensheid (mythologieën)

Wat maakt het verhaal onbereikbaar?

Belangrijke categorieën van “waar men niet zo maar over praat”

Context van een vraag naar psychotherapie

Indicatiestelling voor psychotherapie of voor andere hulpverlening

Tot slot: een woord over de familiegeheimen , over microanalyse, over geheimschrift, ….

Lezingen voor klinieken en andere instellingen: (op vraag geef ik nadere specificatie)

Psychosomatiek, een andere manier van geneeskunst en geneeskunde! (erg gewaardeerd door huisartsen)

Gezond leven in een ziekenhuis voor zieken en personeel

Gezond sterven en stervensbegeleiding in het ziekenhuis, palliatievenzorg en euthanasie

Gezond eten, slapen, stoelgang, en seks in het ziekenhuis, de basale functies die te maken hebben met intieme sferen, (de woon en hotelfunctie van het ziekenhuis!)

Humanisering van het ziekenhuis  

“Een mensvriendelijk therapeutisch klimaat in onze klinieken en centra” tegenover

“een verhaal over wonen, liefste omgevers en therapie”

Waarom deze tegenstelling?

Een van de meest fundamentele houvasten in het leven van een mens en zijn liefste omgevers is het ergens wonen, zijn thuis, zijn eigen plek op dit “wereldbolleke”

 – waar hij het voor het zeggen heeft (hopelijk),

 – waar hij zijn sociaal masker kan afleggen maar niet moet afleggen,

 – waar hij kan dromen en plannen maken samen met wie hij graag ziet,

– waar hij in alle geborgenheid en verborgenheid intieme seksualiteit kan beleven.

Een kliniek of therapeutisch centrum is een hopelijk veilige plek waar de patiënt “een therapeutische ruimte” wordt aangeboden. Dit is hopelijk een ruimte waarin allerlei “therapeuten (dienaars!)” zorg opnemen voor de kwetsbare en gekwetste mens en hem met zijn eigenheid en ook in zijn verschil stimuleert en helpt om ” hoopvol “ zinnig te gaan leven.

Over de hulpverleners in deze therapeutische ruimte zal ik een verhaal vertellen.

Wie zijn die hulpverleners en waarom doen ze dat?

Welke therapeutische kwaliteiten verwerven we hopelijk? Wat is “therapie”?

Wat kunnen we leren uit de verschillende psychotherapierichtingen ?

– hoe gaan we hun autonomie bevorderen?

– hoe leren we hen te kiezen om zich te verbergen of te openen? Bij wie leg ik mijn sociaal masker af en bij wie niet? Heb ik een sociaal masker?

– hoe geven we houvast om terug te dromen en plannen te maken ?

– hoe maken wij ruimte voor intieme seksualiteit voor deze mens?

Hoe nemen we zorg op voor de patiënt om zinnig te leven op zijn eigen manier!

Als psychoanalytisch psychotherapeut zal  ik daarbij vooral aandacht hebben voor ons en hun geheim verhaal dat niet zomaar wordt prijsgegeven!

(Erg gewaardeerd door kaderleden van ziekenhuizen en instellingen)

Zingeving is niet alleen de zaak van aalmoezeniers en lekenconsulenten in het ziekenhuis mar van iedereen!  

Het slechte nieuws en de opvang van zieken, liefste omgevers en ziekenhuispersoneel

Wat heeft een psycholoog, een gezondheidspsycholoog en een psychotherapeut te bieden op de afdeling?

De revalidatie en rehabilitatie in het ziekenhuis, de eigenheid van revalidatie versus behandeling

Waarom zo snel mogelijk naar huis weg uit het ziekenhuis?

Teamwerk als kans en gevaar voor de zieke, de grote nood aan integratie van de hulpverlening, Samenwerken van de

verschillende disciplines rond de zieke en zijn gezin en familie

Supervisie, intervisie en “consultation” in het ziekenhuis

Ziekenhuiszorg versus thuiszorg, waarom promoten wij de ambulante zorg?

Rituelen, vieringen en feesten in het ziekenhuis

Een ziekenhuis opname en depressief zijn

Een ziekenhuisopname met als achtergrond een sociale problematiek op het thuisfront

Een ziekenhuisopname en traumaverwerking, wat met “de-briefing”? Wat met psychopathologie?

Ouderen in het ziekenhuis en de kansen maar vooral risico’s hier aan verbonden

Kindjes in het ziekenhuis en het “hospitalisme” gevaar, de noodzaak van “rooming in”

De verpleegkundige als de centrale figuur naast en met de patiënt in het ziekenhuis

Pijn in het ziekenhuis is niet alleen een zaak van het lichaam maar ook niet van pijnstillers

Het onthaal, uzelf voorstellen, omgaan met agressie, emoties, … in het ziekenhuis 

Bestaan er ervaringsdeskundigen voor opgenomen zieken? Wat moeten we er mee?

De psychologie van het ziekenhuisbed, het bezoek, de aankomst, het verblijf en terug naar huis

Speciaal aanbod omwille van de actualiteit van het onderwerp zowel voor ziekenhuizen als voor culturele verenigingen en dit voor alle leeftijden

“Basisvaardigheden in het omgaan met ouderen”  

“gezond leven na je vijftigste en hoe op een gezonde manier helpen en laten helpen”  

(Lezing(en) van een halve dag of avond tot zes halve dagen of avonden)

Voor – iedereen die te maken heeft met ouderen of zelf ouder wordt

– politiekers en sociaal geengageerden

– hulpverleners betrokken bij ouderen: artsen, psychologen, psychotherapeuten, verpleegkundigen, kinesitherapeuten, ergotherapeuten, sociaalwerkers, pastoraal werkers, lekenconsulenten, gezinsconsulenten, animators, administrators, directies…docenten.                        

– hulpverleners in ziekenhuizen, psychiatrische centra, geriatrische centra, zelfstandige therapeuten, thuisgezondheidswerkers…ook voor senioren consulenten vorming!

Overzicht:

“Samen gezond oud worden is een illusie!

Ja… maar het  kan een “constructieve illusie” worden. Dit een prachtig begrip in de psychologie om te omschrijven dat het leven van een mens zodanig kan bezield worden dat het boeiend wordt om te leven. Zo kan ouder worden een stijgende levenslijn blijven met als hoofdtoonaard hoopvolheid. Het ouder worden moet geen ondergang zijn. Samen het leven actief bezielen  en op een gegeven moment het netjes afronden is de levenskunst bij uitstek!”

Een filosofie van ouder worden. Een visie op ouder worden en zeven stellingen in het denken over ouder worden.

1 een geïntegreerde visie: lichamelijk, psychisch, sociaal maar vooral zinvol ouder worden. Het integratie moment ligt bij de oudere zelf. De persoon staat centraal en niet zijn lijf en niet de hulpverlener

2 ouder worden als stijgende levenslijn(maar zo wordt het niet door iedereen bekeken)

3 niet verbijzonderen: noch van de oudere, noch van zijn problematiek

4 de oudere mens geeft zich niet zomaar bloot, ieder heeft zijn geheim verhaal!

5 persoonlijke verantwoordelijkheid maar gedeeld met “de liefste omgevers”

6 problemen hebben is normaal, geen problemen hebben is abnormaal. Ieder heeft zo zijn eigen manier en stijl van coping of omgang met zijn problemen

7 elke mens heeft zijn lot op zich te nemen, hij zet het best op zijn eigen rekening om zo vrij mogelijk te kunnen leven

De postmoderne kijk op gezond leven als de mens ouder wordt

ondanks vele en  soms dwingende verhalen over gezonde levensstijl in de betekenis van niet roken, niet drinken, gezonde voeding, gezonde lucht,veel bewegen en u regelmatig laten onderzoeken en vaccineren…hoe belangrijk dit ook is,  is  de kern van zo’n  gezonde levensstijl  dat de persoon zelf zorg opneemt  

1 voor zijn lichaam met zijn te korten en fouten of aandoeningen

2 voor zijn psychische ontwikkeling met trauma’s en schone verhalen

3 voor en met zijn “liefste omgevers” en bredere sociale leven

4 om zo zinnig mogelijk te leven,  

– voor iets en iemand, voor waarden en projecten

– naar iets toe er een zin en eenheid in brengend

– in samenhang met een groter geheel (religie of andere duiding)

– en met zin en  smaak (niet altijd met een zoete smaak, verdriet en pijn hoort er bij)

Een verhaal over gezond en zinvol ouder worden in de veranderlijkheid doorheen de levensloop

De crisissen, keerpunten, scharniermomenten of normale veranderingsmomenten en hun begeleiding, met zijn risico’s en kansen:

1 de crisis van de middelbare leeftijd: we zijn in de helft

2 de crisis van de pensionering: mag ik nog meespelen!

3 impact van gezinscrisissen, toevallige levenscrisissen en sociale crisissen

4 de crisis van de confrontatie met de extreme kwetsbaarheid en de dreigende dood

5 de crisis van het hopelijk gezond sterven, palliatieve zorg en euthanasie maar hopelijk mag de mens zelf     sterven en moet hij niet per ongeluk dood gaan, zelfdoding?

6 een verhaal over het nadien! Handleiding voor het hiernamaals!

Specifieke aspecten bij het ouder worden en  hun begeleiding

1 het relatie leven en intiem seksleven bij het ouder worden

2 werken tot op hoge leeftijd, hopelijk niet alleen vrijwilligerswerk

3 het grootouderschap en “het omgekeerd ouderschap”

4 het wonen en eventueel “het rustoord” of het belang en aanpak van de thuiszorg

5 het sociale leven, een woord over psychische ecologie

Focus op de hulpverlening en haar specifieke problemen

1  indicatiestelling en diagnose (ouderen zijn iets complexer dan depressie of dementie)

2  toch een verhaal over depressief zijn als men ouder wordt (het is bijna abnormaal  van het eens niet te zijn!) “Er geen zin meer in hebben”. Hopelijk niet alleen medicatie

3  psychologische begeleiding en of psychoanalytische of andere psychotherapie

4  filosofische consultatie en morele begeleiding

5  tegenstelling tussen behandeling en revalidatie: de hulpverlening vanuit vele disciplines, van gezinshelpster tot huis- of gezinsarts; de mens wordt best geholpen in al zijn facetten. Maar hij blijft hopelijk zo lang mogelijk de regisseur!

7 de weerstand bij ouderen om zich bloot te geven, over overdracht en tegenoverdracht

8 werken met film, video, poëzie, verhalen vertellen, schrijven (levensverhaal)

Basisvaardigheden bij hulpverlening bij ouderen: hoe helpen en u laten helpen?

1  waarom helpen of hulpverlener worden? Psychodynamiek van het helpen!

2  vier basisdimensies van een hulpverleningsrelatie (psychoanalytische kijk: Fairbairn)

– het is een eindige en beperkte relatie waarbij de spontane afhankelijkheid herwerkt wordt tot een zo groot mogelijke onafhankelijkheid

– ze biedt een therapeutische ruimte waarbinnen veiligheid en houvast geboden wordt zodat de patiënt zijn sociaal masker kan afleggen en alles kan zeggen maar wellicht niet alles moet zeggen

– ze biedt een tijdsperspectief zodat een proces kan opgang komen en er een evolutie mogelijk wordt gemaakt van onrealistische verwachtingen naar een realistische kijk op zichzelf en het samenleven in zijn gezin,beroep, sociaal leven en vrije tijd. Hopelijk wordt het een proces van demoralisering naar hoopvolheid!

– Het is een afstandelijke relatie met strikte spelregels waardoor de angst voor intimiteit kan vervangen worden door een intense intimiteit op afstand

3 wat kunnen we leren uit de verschillende psychotherapierichtingen over het helpen van ouderen

Basisvaardigheden in het intiem samen leven met zijn “liefste omgevers”. De kwaliteit van de intieme relatie is zo anders dan van een hulpverleningsrelatie al is de zorg opnemen voor mekaar zo essentieel.

1 autonomie opnemen en steun kunnen bieden maar ook kunnen aanleunen

2 uw sociaal masker voor mekaar kunnen afleggen maar niet alles moet gezegd of getoond worden

3 samen dromen en plannen maken en hoopvol richting geven aan het samen leven

4 intieme seksualiteit met klemtoon op de intimiteit, hoe belangrijk seks ook moge zijn

 Tot slot: een verhaal over activerende passiviteit en empowerment  

Een verhaal over spreken maar vooral luisteren naar mekaar.

De hulpzoekende mens moet geholpen worden om zijn problemen en zijn vragen naar hulp te uiten. Wellicht moet hij ook geholpen worden om zijn eigen antwoorden te vinden of er tenminste bij aan te sluiten! Dit vraagt een passief maar activerend luisteren! Dwz niet onmiddellijk doen en beantwoorden maar heel attent en betrokken luisteren! Empowerment is dan mensen stimuleren om zelf verantwoordelijkheid te nemen en dus gezond te leven!

 

Graag uw reactie op admin@verhoelst.com

Voor het personeel van ziekenhuizen, opvoedkundige instellingen en bedrijven

Studiedagen, lezingen en seminaries

Supervisie, individueel en in groep

Intervisie

Individuele begeleidingen voor personeel, “leer-psychotherapie”

Psychotherapeutische en psychologische begeleiding voor personeel en leden van de directie

Filosofische consultatie voor zieken en personeel

Lezingen:

” Psychotherapie bij collega hulpverleners”, meer dan de helft van mijn patiënten zijn hulpverleners!

” Seksualiteit in het ziekenhuis of zorgcentrum”

” Het verschil tussen behandeling en revalidatie”

” Psychotherapie in het ziekenhuis”

” Over supervisie en intervisie in het ziekenhuis”

” Sterven in het ziekenhuis”

” Patiënt, familie en hulpverleners in het ziekenhuis”

” Vieringen en rituelen in het ziekenhuis”

” Opname in het ziekenhuis” en bijhorende video “Opname” van het Amsterdams werktheater, prachtig!

” Een mensvriendelijk klimaat in het ziekenhuis”, zie tekst onder Psy!

Les voor en aan opgenomen patiënten over het doormaken van de normale en toevallige levenscrisissen en        invaliderende trauma’s en hun verblijf in het ziekenhuis ( ik gaf dertien jaar wekelijks les aan opgenomen patiënten)

 

Reeds gegeven lezingen en studiedagen: 

Gegeven lezingen buiten de werksituatie in de voorbije jaren, titel, plaats en voor wie

Tijdens mijn humaniora deed ik mee aan welsprekendheids  tornooien en won enkele prijzen.

In de jeugdbeweging hield ik mijn eerste voordrachten.

Tijdens mijn hogere studies gaf ik reeds lezingen over psychologische, filosofische, theologische, psychotherapeutische en seksuologische onderwerpen.

Sinds 1969, sinds ik werkzaam ben in de ziekenhuizen gaf ik elke week dinsdag van 9h tot 11h een lezing, seminarie of supervisie voor de stagiairs psychologen, soms ook voor andere therapeuten van het ziekenhuis en vaak  voor  dokters assistenten in opleiding in ons ziekenhuis over psychologische en psychotherapeutische onderwerpen (van 1969 tot 2003).

Binnen het ziekenhuis gaf ik lezingen over het concept revalidatie.

In het ganse Vlaamse land gaf ik  van 1970 tot 1990 lezingen over de filosofie en de uitbouw van revalidatie voor bijna alle revalidatiecentra  en voor alle congressen georganiseerd door de Nationale Federatie van Revalidatiecentra. later gaf ik vooral lezingen over “gezond leven”,humanisering, psychologie en seksualiteit in ziekenhuizen in andere ziekenhuizen en op studiedagen.

Sinds 1970 tot 1984 gaf ik, vaak samen met mijn echtgenote, lezingen voor “huwelijksscholen” over “relatie en seksualiteit”

12-06-1980 Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen, over “Supervisie”

In totaal gaf ik van 1983 tot en met 2004  589 lezingen in gans Vlaanderen , gemiddeld 30 per jaar.

24-02-1983 Beekbergen Nederland, NIP-VVKP congres, “Hulpverlening aan een depressieve mens vanuit hermeneutisch perspectief”

24-02-1983 Dendermonde voor KAV “gezondheid voor iedereen”

1984

02-03-1984 Deinze, VVKP , NIP-VVKP congres: “Psychologische indicatiestelling: ‘een procesbegeleiding bij de cliënt’, een psychoanalytische procedure

In samenwerking met KAV –  Nationaal op uitnodiging van voorzitster Gusta Froonincks,  in juli 1984 schreef ik voor het comité dat het jaarthema voorbereidde, mijn eerste tekst over “Gezond leven – leven met gezond verstand”; Dit was de aanleiding voor een hele reeks lezingen in het ganse Vlaamse land over dit onderwerp.

28-09-1984 Dilbeek voor KAV Nationaal, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 1300 toehoorders. (***)

09-10-1984 Hasselt voor Lesgevers van het verbond KAV, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 20 toehoorders.

12-10-1984 Leuven voor KAV Vlaamse leergangen

22-10-1984 Leuven voor kernleden van het verbond van KAV, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 150 toehoorders.

23-10-1984 Brussel voor Bestuursleden van KAV, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 600 toehoorders.

24-10-1984 Brussel voor Bestuursleden van KAV, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 400 toehoorders.

25-10-1984 Brussel voor Bestuursleden van KAV, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 500 toehoorders.

15-11-1984 Dendermonde voor verantwoordelijken en lesgevers van KAV, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 100 toehoorders.

1985

06-02-1985 Aarschot voor afdeling van KAV, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 35 toehoorders

20-03-1985 Heverlee voor VVKP leden, “Bijdrage van een psycholoog bij gezond leven” 20 toehoorders

21-03-1985 Leuven voor KAV jongeren, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 50 toehoorders

18-04-1985 Roeselare voor KAV moeder en kindzorg, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 150 toehoorders

23-04-1985 Overijse voor KAV afdeling, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 43 toehoorders

05-05-1985 Westende voor KAV alleenstaande vrouwen, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 100 toehoorders

22-05-1985 Wemmel voor KAV afdeling, “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 150 toehoorders

27-09-1985 Mechelen voor KAV moeder en kindzorg,  “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 150 toehoorders

25-10-1985 Leuven voor KAV moeder en kindzorg,  “Gezond leven – leven met gezond verstand”, 120 toehoorders

(wordt vervolgd)

Sinds september 2004 tot op heden gaf ik volgende lezingen:

23-9-2004    Leuven – Heverlee 9h30 voor Congres Vlaamse Vereniging Geestelijke Gezondheidszorg  “Psychiatrie en Maatschappij”,  

                    over “Hulpverlening en het maatschappelijk en persoonlijk geheim verhaal”

oktober 2004      

1-10-2004     Blankenberg 10h voor Stichting – Lodewijk de Raet , terugkomdagen van het basisseminarie ‘Einde loopbaan…Pensioen in zicht’

                    over “Seksualiteit na je vijftigste”

3-10-2004     Brasschaat 14h45 voor “Zelfhulpgroep Osteogenesis Imperfecta”  in het “Sterrenhuis” Augustijnslei 78 Brasschaat

                    over “Osteogenesis Imperfecta en seksualiteit”

6-10-2004     Herk-de-Stad 20h15 voor S.I.T. (Thuis – gezondheidzorg), Cultureel Centrum “De Markthallen”, Markt 2, Herk-de-Stad 

over “Hulpverlenen in de thuiszorg: wat betekent het wanneer men van helpen van mensen zijn beroep maakt”

19-10-2004    Vichte bij Waregem  14h30 voor CRM-Vichte 14h30

over “Gezond leven, leven met gezond verstand”

20-10-2004    Gent  14h Vormingscentrum Dr. Guislain, studienamiddag voor verzorgenden, verpleegkundigen , opvoeders, … werkzaam in de   sector

over “Een mensvriendelijk klimaat in ziekenhuizen en zorgcentra”                              

29-10-2004    De Panne 10h Hotel Wielingen voor Stichting – Lodewijk de Raet, terugkomdagen van het basisseminarie ‘Einde loopbaan…Pensioen in zicht’

over “Seksualiteit na je vijftigste”

november 2004

18-11-2004    Woluwe – Brussel  19h Koninklijk Instituut, Orthopedagogisch Centrum, Polyvalente zaal, over

“Evenwicht in het leven van een puber of adolescent met een visuele handicap”

23-11-2004    Sint Niklaas 14h30 voor Wase Seniorenacademie, afdeling Sint Niklaas, Parochiecentrum Sint Jan de Doper, Sint Jansplein 2 St Niklaas

over “Gezond leven en de normale levenscrisissen in onze leensloop”

december 2004

10-12-2004    Leuven Provinciehuis 13h30 in het kader van studiedag van Similes over “Een gezin op de toppen van zijn tenen”; werkwinkel over

“Gezinnen op de rand; over langdurige belasting en de kater na een acute crisis”

2005

januari 2005

21-01-2005  Antwerpen 20h10  voor O.V.E., Ontmoeting voor Echtgescheidenen, in TPC (Theologisch en Pastoraal Centrum) Groenenborgerlaan149,

2020 Antwerpen (naast het Ruca) over “Goede seksualiteit, wanneer ontspoort seksualiteit”

februari 2005

4-02-2005   Houffalize  9h30  Stichting – Lodewijk de Raet, Ol Fosse d’Outh,

over “Seksualiteit na je vijftigste”

16-02-2005 Tessenderlo voor C.R.M. namiddag

over “Zinvol ouder worden”

17-02-2005 Zoersel,  Centrum voor psychiatrische Dagbehandeling, Bethaniehuis, Andreas Vesaliuslaan 39, 2980 Zoersel, 03/3802508, Avondlezing

 over  “De ontmaskering van de depressie, een verhaal over hoopvolheid”

 

 

 

 

21-02-2005 Brussel voor Ministerie van Economische Zaken, voormiddag, “Voorbereiding op brugpensioen” door Stichting – Lodewijk de Raet

over “seksualiteit”

22-02-2005 Heverlee voor leerlingen 6de jaar ASO School Heilig Hart , voormiddag

over “Relatievorming”

maart 2005

03-03-2005 Heverlee voor leerlingen 6de jaar ASO School Heilig Hart , voormiddag

over “Relatievorming”

04-03-2005 Voeren, de Kommel, Stichting – Lodewijk de Raet, voormiddag

over “Seksualiteit na je vijftigste”

07-03-2005 De Panne, Hotel Wielingen voor Stichting – Lodewijk de Raet, namiddag

over “Seksualiteit na je vijftigste”

08-03-2005 St. Joris – Winghe, voor Zelfstandige Thuisverpleegkundigen van de regio, in het C.C. De Maere 20h30

over “Burn Out” , een kijk op het beroep van verpleegkundige in de veranderde tijd en in de veranderingen in hun levensloop

11-03-2005 De Panne, Hotel Wielingen voor Stichting – Lodewijk de Raet, voormiddag

  over “seksualiteit na je vijftigste”

31-03-2005 Leuven, voor de Senioren van Regio Leuven, in de namiddag  in de achterzaal van Café Sport, martelarenplein 13  3000 Leuven, 14h

over “Gezond en zinvol ouder worden”

april 2005

19-04-2005 Kessel-Lo, voor ziekenzorg CM,  Platte Lostraat 541,  over “De chronisch zieke mens als volwaardige partner!?” 19h30

januari 2005 – december 2006                                                     (Zie lijst van lezingen van voor 2005-2006 op het einde van aanbod – lezingen)

Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen, Schaarbeek-Brussel in  De Factory  lessen “Gezin en gezond leven”:

– Gezin en Gezond leven  Donderdaggroep, Namiddag 20-01, 27-01 en 24-02-2005

Gezin en Gezond leven Maandaggroep, Namiddag 24-01, 21-02, en 14-03-2005:

– Gezin en Gezond leven zaterdaggroep, Namiddag 29-01, 5-02 en 19-02-2005:

1ste les: “veranderingen in het denken over gezond leven”

2de les: “veranderingen doorheen de levensloop in gezond leven”

3de les: “het belang van de sociale identiteit en veranderingen in de gezondheidszorg, wat als je hulp nodig hebt?”

Afscheidsviering op 2 juli 2005 na 20 jaar lesgeven op het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen. Ik gaf de cursussen Gezin en gezond leven, Gezin en seksualiteit in het eerste jaar en Professionele hulpverlening in het derde jaar. (syllabus van de cursussen zie onder “Aanbod : Gepubliceerde teksten en bibliografie“)

januari 2005

21-01-2005  Antwerpen 20h10  voor O.V.E., Ontmoeting voor Echtgescheidenen, in TPC (Theologisch en Pastoraal Centrum) Groenenborgerlaan149,

2020 Antwerpen (naast het Ruca) over “Goede seksualiteit, wanneer ontspoort seksualiteit”

februari 2005

4-02-2005   Houffalize  9h30  Stichting – Lodewijk de Raet, Ol Fosse d’Outh,

over “Seksualiteit na je vijftigste”

16-02-2005 Tessenderlo voor C.R.M. namiddag

over “Zinvol ouder worden”

17-02-2005 Zoersel,  Centrum voor psychiatrische Dagbehandeling, Bethaniehuis, Andreas Vesaliuslaan 39, 2980 Zoersel, 03/3802508, Avondlezing

over  “De ontmaskering van de depressie, een verhaal over  hoopvolheid”

 

                       

 

21-02-2005 Brussel voor Ministerie van Economische Zaken, voormiddag, “Voorbereiding op brugpensioen” door Stichting – Lodewijk de Raet

over “seksualiteit”

22-02-2005 Heverlee voor leerlingen 6de jaar ASO School Heilig Hart , voormiddag

over “Relatievorming”

maart 2005

03-03-2005 Heverlee voor leerlingen 6de jaar ASO School Heilig Hart , voormiddag

over “Relatievorming”

04-03-2005 Voeren, de Kommel, Stichting – Lodewijk de Raet, voormiddag

over “Seksualiteit na je vijftigste”

07-03-2005 De Panne, Hotel Wielingen voor Stichting – Lodewijk de Raet, namiddag

over “Seksualiteit na je vijftigste”

08-03-2005 St. Joris – Winghe, voor Zelfstandige Thuisverpleegkundigen van de regio, in het C.C. De Maere 20h30

over “Burn Out” , een kijk op het beroep van verpleegkundige in de veranderde tijd en in de veranderingen in hun levensloop

11-03-2005 De Panne, Hotel Wielingen voor Stichting – Lodewijk de Raet, voormiddag

over “seksualiteit na je vijftigste”

31-03-2005 Leuven, voor de Senioren van Regio Leven, in de namiddag  in de achterzaal van Café Sport, martelarenplein 13  3000 Leuven, 14h

over “Gezond en zinvol ouder worden”

april 2005

19-04-2005 Kessel-Lo, voor ziekenzorg CM,  Platte Lostraat 541,  over “De chronisch zieke mens als volwaardige partner!?” 19h30

september 2005

09-09-2005 De Panne, Hotel Wielingen voor Stichting – Lodewijk de Raet, voormiddag 9h30, over “seksualiteit na je vijftigste”

27-09-2005 De Panne, Hotel Wielingen voor Stichting – Lodewijk de Raet, voormiddag 9h30, over  “seksualiteit na je vijftigste”

oktober 2005  

07-10-2005 Blankenberge, Florial Club, Koning Albertlaan  59, voor Stichting – Lodewijk de Raet , voormiddag

over “seksualiteit na je vijftigste”

19-10-2005 Bilzen – Stockem, voor SIT – verzorgenden, voormiddag 10h, Cultureel Centrum van Dilsen-Stokkem

“Gezond en zinvol ouder worden”

25-10-2005 Houffalize, Ol Fosse d’ Outh, Stichting Lodewijk de Raet, voormiddag,

over “seksualiteit na je vijftigste”

november 2005

29-11-2005 Blankenberge, Florial Club, Koning Albertlaan  59, voor Stichting – Lodewijk de Raet , voormiddag

over “seksualiteit na je vijftigste”

Verder overzicht: (volgt)